අදේවවාදීන්ගේ පොදු උපක්රමයක්
දේවවාදීන් සහ අදේවවාදීන් අතර සිදුවන බොහෝ විවාදවලදී, ප්රතිවාදීන් නිහඬ කිරීම සඳහා අදේවවාදීන් විසින් පොදුවේ අනුගමනය කරනු ලබන එක්තරා උපක්රමයක් තිබේ. ඉතිහාසයේ මෙන්ම වර්තමානයේදී ද කිසිදු අදේවවාදියෙකු ‘අදේවවාදය වෙනුවෙන්’ මිනිසුන් මරා දමා නොමැති බව ඔවුහු තර්ක කරති. එහෙත් ආගමක් අදහන බොහෝ පිරිස් එම ආගම්වල නාමයෙන් මනුෂ්ය ඝාතන සිදු කර ඇති බව ඔවුන් ප්රකාශ කරති.
මෙම කරුණ පදනම් කරගනිමින් ඔවුන් නිගමනය කරන්නේ, අදේවවාදීන් ස්වභාවයෙන්ම සාමයට ලැදි බව හෝ මනුෂ්ය ඝාතන සිදු කිරීම සඳහා අදේවවාදීන්ට ඇති හේතු දේවවාදීන්ට සාපේක්ෂව අවම බවයි. එබැවින් අදේවවාදයට වඩා ආගම භයානක බව ඔවුන් පෙන්වා දෙයි. මෙය ‘අදේවවාදය වෙනුවෙන් කිසිවෙකු මනුෂ්ය ඝාතනය කර නැත’ යනුවෙන් හඳුන්වන තර්කයයි.
අතාර්කික සංසන්දනය: අදේවවාදය එදිරිව ආගම
මෙම තර්කය පදනම් වී ඇත්තේ සියුම් නමුත් වැරදි සහගත සංසන්දනයක් මතය (subtle but false comparison). අදේවවාදයේ (Atheism) ප්රතිපක්ෂය වන්නේ 'ආගම' (Religion) නොව, 'දේවවාදය' (Theism) යි. අදේවවාදය යනු දෙවියෙකු සිටින බව විශ්වාස නොකිරීම වන අතර, දේවවාදය යනු දෙවියෙකු සිටින බව විශ්වාස කිරීමයි. දෙවියෙකු කෙරෙහි විශ්වාස කිරීම හෝ නොකිරීම යන කරුණ පමණක් පුද්ගලයෙකු ප්රචණ්ඩත්වයට හෝ සාමයට නැඹුරු කිරීමට ස්වයංක්රීයව හේතු නොවේ. වැඩිදුර සිතා බැලීමකින් තොරව ගත් කල, දෙවියෙකු ඇදහීම හෝ නොඇදහීම යනු ප්රායෝගික වැදගත්කමකින් තොර වූ මධ්යස්ථ අදහසකි. එබැවින් අදේවවාදය සහ දේවවාදය එකිනෙකට සංසන්දනය කළ හැකි වුවද, අදේවවාදය සහ ආගම් එසේ සංසන්දනය කළ නොහැක. අදේවවාදය සහ ආගම සංසන්දනය කිරීම, දේවවාදය සහ කොමියුනිස්ට්වාදය සංසන්දනය කිරීම තරම්ම අතාර්කික වේ.
ලෝක දෘෂ්ටියක බලපෑම
මෙහි ඇති සැබෑ ගැටලුව වන්නේ අදේවවාදය හෝ දේවවාදය නොව, මිනිසුන් තම හැසිරීම් හැඩගස්වා ගැනීම සඳහා මෙම මූලික අදහස්වලට 'අලුතින් එකතු කරගන්නා' දේවල් ය.
ආගම යනු ලෝකය පිළිබඳ පවතින විශ්වාස පද්ධතියකි, නැතහොත් දේවවාදය නම් වූ මධ්යස්ථ සංකල්පය වටා ගොනු වූ අන්තර් සබඳතා සහිත විශ්වාසයන් සමූහයකි. එක් එක් ආගම සතු මෙම විශ්වාසයන්, එම දේවවාදියා සතු 'ලෝක දෘෂ්ටිය' (Worldview) නිර්මාණය කරයි. දේවවාදියෙකු අනෙක් මිනිසුන්ට සලකන ආකාරය තීරණය කරන්නේ - එනම් ඔහු අන් අයට උදව් කරනවාද නැතිනම් ඔවුන්ව මරා දමනවාද යන්න තීරණය කරන්නේ, මෙම ලෝක දෘෂ්ටිය මගිනි. කිසිදු දේවවාදියෙකු ‘දේවවාදය වෙනුවෙන්’ (In the name of Theism) මනුෂ්ය ඝාතනය කර නැත. නමුත් ඇතැමුන් තමන්ගේ ආගමේ නාමයෙන් ඝාතන සිදු කිරීමට හෝ, වඩාත් නිවැරදිව පැවසුවහොත්, තමන්ගේ ආගමික පිරිස අතර සමාජීය සාධාරණීකරණයක් ලබා ගැනීම සඳහා තම සමාජයේ පවතින ප්රමුඛ ආගමික ග්රන්ථ අවභාවිත කිරීමට පෙළඹිය හැකිය.
එලෙසම, අදේවවාදීන් ද ඔවුන්ගේ ලෝක දෘෂ්ටිය හැඩගස්වන විශ්වාසයන් සමූහයක් කෙරෙහි විශ්වාසය තැබිය හැකිය. සාමාන්යයෙන් මෙම ලෝක දෘෂ්ටීන් දෙවියන්ගේ අවශ්යතාවය ප්රතික්ෂේප කරන, නොසලකා හරින හෝ එය අදාළ නොවන බව සලකන විශ්වාසයන්ගෙන් සමන්විත වේ. අදේවවාදියෙකු අනෙක් මිනිසුන්ට සලකන ආකාරය, එනම් ඔවුන්ට උදව් කරනවාද නැතිනම් ඔවුන්ව මරා දමනවාද යන්න, තීරණය වන්නේ මෙම ලෝක දෘෂ්ටීන් මගිනි.
අදේවවාදී සංකල්පය පදනම් කරගත්, ඇතැම් විට ‘භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන්’ (Materialistic worldviews) ලෙස හැඳින්වෙන කොමියුනිස්ට්වාදය සහ සමාජ ඩාවින්වාදය (Social Darwinism) වැනි දෘෂ්ටීන් මෙන්ම, දෙවියන් යන සංකල්පය අදාළ නොවන බව සලකන සහ අදේවවාදය සමඟ ගැළපෙන ජාතිකවාදය, ෆැසිස්ට්වාදය සහ ලෞකික ලිබරල්වාදය/ මානවවාදය වැනි ලෝක දෘෂ්ටීන් අනුගමනය කරන්නන් ද එම දෘෂ්ටීන්ගේ නාමයෙන් මිනිසුන් ඝාතනය කිරීම, සමූල ඝාතන සිදු කිරීම, වධහිංසා පැමිණවීම සහ බලහත්කාරයෙන් මතවාද වෙනස් කිරීම් සිදු කර ඇත. (උදාහරණයක් ලෙස: ‘ආගම විසකි’ හෝ එය ‘මුසාවකි’ යන තර්කය මත ආගම මුලිනුපුටා දැමීමේ නාමයෙන් කොමියුනිස්ට්වාදය යටතේ මිලියන සංඛ්යාත ජනතාවක් මරා දැමූ අතර පීඩාවට පත් කරන ලදී).
ආගමික සහ භෞතිකවාදී දෘෂ්ටීන් අතර වෙනස
ආගමික ලෝක දෘෂ්ටීන් සහ භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන් අතර ඇති වෙනස නම්, ආගමික ලෝක දෘෂ්ටීන් ස්ථාවර සම්ප්රදායක්, ග්රන්ථයක් හෝ ග්රන්ථ සමූහයක් වටා ගොනු වී තිබීමයි. මෙම සම්ප්රදායන් හෝ ග්රන්ථ දිව්යමය හෝ අධ්යාත්මික මූලාශ්රයකින් පැමිණි බව විශ්වාස කෙරෙන අතර, එමගින් මිනිසුන් තමන්ගේ පෞද්ගලික ආශාවන් (හිතුමතයට) හෝ අභිමතයන් ඉටු කර ගැනීම සඳහා සිදු කරන දුරාචාරමය ක්රියාවන් සාධාරණීකරණය කිරීමට බාධාවක් පමුණුවයි. මෙම බාධක ජයගත හැක්කේ ලැජ්ජා රහිත පුද්ගලයන් විසින් තම ක්රියාවන්ට අවසර ලබා ගැනීම සඳහා එම ග්රන්ථවල අර්ථයන් ‘විකෘති කිරීමෙන්’ පමණි. නමුත් එවැනි විකෘති කිරීම් පහසු නොවන අතර සමාජයේ බහුතරය ඒවා පහසුවෙන් පිළිගන්නේ ද නැත.
කෙසේ වෙතත්, භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන් කිසිදු ස්ථාවර සම්ප්රදායක් හෝ ග්රන්ථයක් මත පදනම් නොවන අතර, ඒවාට ඇත්තේ ඒවා නිර්මාණය කළ මිනිසුන්ගේ අධිකාරී බලය පමණි. ප්රතිඵලයක් වශයෙන්, භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටියක් අනුගමනය කරන්නෙකුට තමන්ගේ අභිමතයන් ඉටු කර ගැනීමට එම දෘෂ්ටිය තවදුරටත් පහසු නොවන බව වැටහී ගියහොත් හෝ යම් සුවිශේෂී අවස්ථාවක් (exception) නිර්මාණය කර ගැනීමට අවශ්ය වුවහොත්, එහිදී ඔහුට බාධාවක් වන හෝ විකෘති කිරීමට සිදු වන කිසිදු ස්ථාවර සම්ප්රදායක් හෝ ග්රන්ථයක් නොමැත. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ආගම මගින් සියලු අසාධාරණයන් හෝ වැරදි සහගත ඝාතනයන් වළක්වනු නොලැබුවත්, මිනිස් මනාපයන් සහ ආශාවන් (Whims and desires) මත පදනම් වූ, ඕනෑම මොහොතක වෙනස් විය හැකි ලෝක දෘෂ්ටියකට වඩා, ආගමේ ඇති පරම නීති සහ රීති මගින් වඩාත් ශක්තිමත් ආරක්ෂාවක් සපයන බවයි.
මෙලොව යුක්තිය සහ ඒකාධිපති පාලනය
භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන්හි තවත් ගැඹුරු ගැටලු පවතී. ආගම විසින් සාමාන්යයෙන් මෙලොව පවතින අසම්පූර්ණත්වයන් පියවාලීම සඳහා සර්වඥානී සහ සාධාරණ දෙවි කෙනෙකු විසින් ඉටු කරනු ලබන ‘දිව්යමය යුක්තිය’ (Divine justice) කෙරෙහි විශ්වාසය තබයි. නමුත් භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන් උත්සාහ කරන්නේ ලෝකයේ පවතින අසම්පූර්ණත්වයන් සඳහා සෘජුවම විසඳුම් ලබා දීමටයි. මෙය බැලූ බැල්මට හානිකර නොවන දෙයක් ලෙස පෙනුනද, එමගින් ඉතා දරුණු ප්රතිවිපාක ඇති කරයි.
මිනිසුන් යනු පරිපූර්ණ පිරිසක් නොවන අතර, සැවොම කුඩා හෝ අසාධාරණයන් සිදු කිරීමට පෙළඹිය හැකිය. ආගම විසින් සාමාන්යයෙන් මෙම අසම්පූර්ණත්වයන් (ප්රසිද්ධියේ හෝ රහසිගතව සිදු කරන ලද සියලු වැරදි සඳහා) අවසාන යුක්තිය ඉටු වන බවට පොරොන්දු දෙමින් සමනය කරයි. නමුත් භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන්ට පීඩාවට පත් වූවන්ට මෙවැනි සහනයක් ලබා දිය නොහැක. මේ නිසා මිනිසුන් අනිවාර්යයෙන්ම අනෙක් අයගෙන් ‘පළිගැනීමට’, අසමානතාවය පියවා ගැනීම සඳහා සොරකම් කිරීමට, නීති විරෝධී ලෙස තම තරගකරුවන් යටපත් කිරීමට, හෝ තමන්ගේ සතුට ලෙස සලකන ඕනෑම දෙයක් ලබා ගැනීමට ‘අවශ්ය ඕනෑම දෙයක් කිරීමට’ පෙළඹෙයි. මන්ද ඔවුන්ගේ දුක්ගැනවිලිවලට හෝ බලාපොරොත්තු වන ප්රතිලාභවලට මරණින් පසු ජීවිතයකදී කිසි දිනක විසඳුම් නොලැබෙන බැවිනි. මෙය අවසානයේදී භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන් අනුගමනය කරන රජයන් සහ රාජ්යයන් තම වැසියන් කෙරෙහි පවතින නිරීක්ෂණ සහ සෝදිසි කිරීම් ඉහළ නැංවීමටත්, පාලනය තහවුරු කිරීම සඳහා මර්දනකාරී පියවර ගැනීමටත් පොළඹවයි. මෙහි ප්රතිඵලය වන්නේ ඒකාධිපති පාලනයන් (Totalitarian governments) සහ පොලිස් රාජ්යයන් (Police states) බිහි වීමයි.
පරමාදර්ශී 'පරිපූර්ණත්වයේ' විකෘතිතාවය
දෙවනුව, මිනිසුන් යනු ඕනෑම තනි මූලධර්මයකට වඩා සංකීර්ණ පිරිසකි. භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන් විසින් ඔවුන්ගේ අදහස්වල ඇති ‘පරිපූර්ණත්වය’ (Perfection) ඕනෑවට වඩා බලහත්කාරයෙන් පැටවීමට උත්සාහ කිරීම නිසා පීඩනයන් සහ අතාර්කික තත්ත්වයන් නිර්මාණය වේ. නිදසුනක් වශයෙන්, ලෞකික ලිබරල්වාදය (Secular Liberalism) විසින් ස්ත්රී පුරුෂ සමානතාවය කෙතරම් දැඩි ලෙස ක්රියාත්මක කළේද යත්, කිසියම් ස්ත්රී පුරුෂ භාවයක අපේක්ෂකයෙකුගේ දක්ෂතාවය අවම මට්ටමක තිබුණද, එම පිරිස සඳහා වෙන් කළ කෝටාවන් (Gender quotas) ලබා දීමට බල කෙරිණි. වෙනස් කොට සැලකීමට එරෙහි ඔවුන්ගේ නීති කෙතරම් දුරට ගියේද යත්, හුදෙක් තම ආගමික මතය ප්රකාශ කිරීම නිසාම ආගමික පුද්ගලයන්ට වෙනස් කොට සැලකීම්වලට මුහුණ දීමට සිදු විය. එලෙසම, කොමියුනිස්ට්වාදය අපේක්ෂා කළේ වැටුප් අඩු වුවද සහ කිසිදු අමතර ප්රතිලාභයක් නොලැබුණද මිනිසුන් ‘යුක්තිය උදෙසා’ වැඩ කරනු ඇති බවයි. ධනවාදය අපේක්ෂා කළේ නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීම හරහා සමාජයේ සෑම සාමාජිකයෙකුටම සම්පත් ලැබෙනු ඇති බවයි, නමුත් සිදු වූයේ එහි ප්රතිවිරුද්ධ දෙයයි. මෙවැනි උදාහරණ ලැයිස්තුව තවදුරටත් දිගු කළ හැකිය.
භයානක කවුද? සැබෑ විවාදය
ඇත්ත වශයෙන්ම භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන්ගෙන් එල්ල වන විශාලතම අනතුර වන්නේ, තමන්ට එල්ල වන ‘තර්ජනයන්’ හමුවේ ඒවා දක්වන ප්රතිචාරයයි. ආගම් සාමාන්යයෙන් තම අනුගාමිකයන්ට තම ආගමේ චිරස්ථිතිය, පැවැත්ම සහ ඇතැම් අවස්ථාවලදී අවසාන ජයග්රහණය පිළිබඳව සහතිකයක් ලබා දෙයි. නමුත් භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන්ට එවැනි සහතිකයක් නොමැත. එවැනි සහතිකයක් නොමැති කල්හි, භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන් තමන්ට විරුද්ධ ජීවන රටාවන් සහ අභ්යන්තර දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් හමුවේ ‘අධි-ප්රතිචාර’ (Over-react) දක්වා ඇත. එහිදී ‘අත්යවශ්යතාවය’ සහ ‘තීරණාත්මක තාර්කික තීන්දු’ යන ලේබලය යටතේ ආක්රමණ, සමූහ බෝම්බ හෙලීම්, මරණ දණ්ඩනයන්, සමූහ සිරගත කිරීම් සිදු කර ඇත. වඩාත් ‘මෘදු’ අවස්ථාවලදී නම්, ‘පොදු වටිනාකම් අනුගමනය නොකරන’ බවට හංවඩු ගැසූ ‘අන්තරායකර සුළුතර කණ්ඩායම්වලට’ එරෙහිව වෙනස් කොට සැලකීමට බහුතරයට නිදහස ලබා දී ඇත.
යම් යම් සමාජීය, දේශපාලනික සහ බුද්ධිමය වටපිටාවන් තුළ ආගමිකයන් විසින් ද තම ආගම මෙවැනි දේ සඳහා භාවිතා කළ හැකි වුවත්, භෞතිකවාදී සහ ආගමික ලෝක දෘෂ්ටීන් සතු මූලික ලක්ෂණ නිසා, ආගම විසින් මෙවැනි ප්රවණතාවන් පාලනය කිරීමටත්, භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන් මෙවැනි ප්රවණතාවන් තුළට ඇද වැටීමටත් ඇති ඉඩකඩ බෙහෙවින් වැඩිය.
වඩාත් භයානක කවුද යන්න පිළිබඳ සැබෑ විවාදය පවතින්නේ අදේවවාදය සහ ආගම අතර නොව, ආගම සහ තම භෞතික අරමුණු හඹා යාමේදී මිලියන සංඛ්යාත පිරිසක් මරා දැමූ, දුබලයන්ට කිසිදු දයාවක් නොදැක්වූ කොමියුනිස්ට්වාදය / සමාජ ඩාවින්වාදය / ‘මානවවාදය’ / ලෞකික ලිබරල්වාදය / ජාතිකවාදය සහ ෆැසිස්ට්වාදය වැනි භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටීන් අතරය.
පසුසටහන
සියලුම දේවවාදීන්ට ආගමක් නොමැත; ඇතැමුන් දෙවියන්ව විශ්වාස කළත් වෙනත් කිසිවක් විශ්වාස නොකරයි. නැතහොත් ‘ඩීස්ට්වාදීන්’ (Deists) සහ ‘සෙකුලරර්වාදින්’ (Secularists) මෙන් දෙවියන්ව විශ්වාස කළද, භෞතික ලෝකය තුළ දේශපාලනිකව හෝ සමාජීය වශයෙන් දෙවියන්ගේ වැදගත්කමක් නොමැති බව සලකන භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටියක් ඔවුහු දැරිය හැකිය. දේවවාදියෙකු භෞතිකවාදී ලෝක දෘෂ්ටියක් විශ්වාස කිරීම යනු ඔහු දෙවියන්ව විශ්වාස නොකරන බව නොවේ. එයින් අදහස් වන්නේ එක් විශ්වාසයක් වෙන් කර තැබීමටත්, එහි වැදගත්කම නොසලකා හරිමින් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විශ්වාසයකින් ජීවත් වීමටත් ඔහුට ඇති හැකියාවයි. මෙය බොහෝ විට සංජානන විසංවාදයකට (Cognitive dissonance - එනම් පරස්පර අදහස් දෙකක් නිසා ඇතිවන මානසික නොසන්සුන්තාවය) හේතු විය හැක.
