.png "this is feminism")
ඉතා දීර්ඝ කාලයක සිට කාන්තාවන් ඉලක්ක කර ගනිමින් ක්රමානුකූල මුසාවක් සමාජගත වෙමින් පවතී. මෙය තමන්ගේම වාසි තකා කාන්තාවන් රවටා ඔවුන්ගෙන් ප්රයෝජන ගැනීමට වෙරදරන පිරිසකගේ සැලසුම් සහගත ක්රියාවකි.
මා මෙහිදී කතා කරන්නේ පීතෘමූලික සමාජ ක්රමය (Patriarchy) හෝ මුස්ලිම් පිරිමින්ගේ වැරදි ගැන නොවේ. මා කතා කරන්නේ බටහිර ලෝකයේ වෙසෙන, ඇතැම් ශූන්යවාදී (Nihilist) සහ අදේවවාදී ප්රභූන් පිරිසක් ගැනය. ඔවුන් තමන්ගේ අභිමතාර්ථයන් වෙනුවෙන් සහ කාන්තාවන්ගේ අවාසිය පිණිස ඇතැම් සමාජ සම්මතයන් නිර්මාණය කර, මිනිසුන්ව යම් නිශ්චිත ආකාරයකට ක්රියා කිරීමට හුරු කර (Programmed) ඇත.
මෙම මුසාව සෑම තැනකම ප්රචාරය කරන ලදී: හොලිවුඩ් සිනමාව, රූපවාහිනී වැඩසටහන්, ජනප්රිය සඟරා, ගීත පද මාලා මෙන්ම ‘අයිවි ලීග්’ (Ivy League) ශාස්ත්රීය ක්ෂේත්රයේ පූජනීය ශාලාවන් තුළ පවා මෙය දක්නට ලැබුණි. මෙය ඉතා සැලසුම් සහගත, ඉලක්කගත අලෙවිකරණ ව්යාපාරයකි.
"ඔබට සියල්ල හිමිකර ගත හැකිය" යන මිරිඟුව
1960 දශකයේ සිට අද දක්වා කාන්තාවන්ට සමූහ වශයෙන් පවසා ඇති එම ප්රධාන මුසාව නම්: "ඔබට මේ සියල්ල හිමිකර ගත හැකිය" (You can have it all) යන්නයි. සාමාන්ය කාන්තාවකට එකවරම සියල්ල වීමටත්, සියල්ල හිමිකර ගැනීමටත් බාධාවක් නොමැති බව ඔවුහු පැවසූහ.
ඇමරිකානු රූපවාහිනියේ අතිශය ජනප්රිය වූ ‘Sex and the City’ වැනි කතා මාලාවන්හි මූලික පදනම වූයේ මෙයයි. නූතන කාන්තාවකට සදාකාලිකවම තරුණ, ස්වාධීන සහ විනෝදයට ලැදි තැනැත්තියක විය හැකි බවත්, පවුල් වගකීම්වලින් තොරව නිදහස් රැකියාවක් කරමින්, අහඹු ලිංගික සබඳතා පවත්වමින් මහ නගරයක තෘප්තිමත් ජීවිතයක් ගත කළ හැකි බවත් එහි පෙන්වා දුන්නේය. එහිදී විවාහය, ස්වාමිපුරුෂයෙකු හෝ මාතෘත්වය හඳුන්වා දෙන ලද්දේ පසුවට කල් තැබිය හැකි "බරක්" ලෙසිනි.
නමුත් මෙම පණිවිඩය ලෝකය පුරා ප්රචාරය වී කාන්තා පරම්පරා ගණනාවකට බලපෑම් කර දශක කිහිපයකට පසු සැබෑ තත්ත්වය හෙළි වන්නට විය.
නිර්මාණකරුවන්ගේ පසුතැවීම
‘Sex and the City’ කතා මාලාවට පාදක වූ මුල් නවකතාව 1997 දී ලියූ කැන්ඩස් බුෂ්නෙල් (Candace Bushnell), දැන් 60 හැවිරිදි වියේ පසුවෙමින් සිය දික්කසාදයෙන් පසු පිළිගන්නේ පවුලක් ආරම්භ නොකිරීම නිසා තමාට "සැබවින්ම තනිකමක්" දැනෙන බවයි. ඇය මෙසේ පැවසුවාය:
"මම මගේ 30 සහ 40 වයස්වලදී ඒ ගැන හිතුවේ නැහැ. නමුත් 50 දශකයට එළඹුණු විට, දරුවන් නොමැති වීමේ බලපෑම සහ හුදකලා වීමේ අඩුව මට තදින් දැනෙන්නට පටන් ගත්තා. දරුවන් සිටින මිනිසුන්ට ඇති ස්ථාවරත්වය (Anchor) දරුවන් නොමැති අයට නැති බව මම දැන් දකිමි."
නමුත් කැන්ඩස්ගේ එම නිර්මාණය නිසා නොමඟ ගිය අසංඛ්යාත කාන්තාවන්ට කාලය ආපසු හැරවිය හැකිද? මෙම වැඩසටහන් තරුණ කාන්තාවන්ව හිස් පාරිභෝගිකවාදයකට සහ ආයතනික ඉණිමඟේ ඉහළටම යාමට වෙහෙසෙන යාන්ත්රික ජීවිත කරා නොමඟ යැවීය.
මෙම කාන්තාවන්ට නැවතත් ඔවුන්ගේ තාරුණ්යය ලබාගෙන, විවාහ වී, ඉක්මනින් පවුලක් ආරම්භ කිරීමට හැකිද? නොහැක.
සූ එලන් බ්රෝඩර් (Sue Ellen Browder) නම් ලේඛිකාව ඇගේ ‘Subverted’ කෘතිය හරහා හෙළි කරන්නේ ‘Cosmopolitan’ වැනි සඟරා හරහා කාන්තාවන්ට විකුණුවේ මුළුමනින්ම ගෙතූ බොරුවක් බවයි. ඇය පවසන්නේ තමන්ට වඩා ඉහළින් සිටි සූක්ෂ්ම ප්රචාරකයන් පිරිසක් තමන්ගේ වාසිය සඳහා කාන්තා ව්යාපාරය යටිපත් කළ බවයි.
බිය වැපිරීම සහ සමාජය හැසිරවීම
මෙම ප්රචාරකයන්ගේ අරමුණ වූයේ කාන්තාවන්ව තම පවුල්වලින් සහ තමන්ව ආරක්ෂා කරන පිරිමි ඥාතීන්ගෙන් බැහැර කර, ඔවුන්ව නගරවල තනි නිවාස (apartments) කරා යොමු කිරීමයි. මෙය සෘජු උපදෙස් මගින් කළ නොහැකි බැවින්, ඔවුන් භාවිතා කළේ "සියුම් ලෙස අලෙවි කිරීමේ" (Soft-sell) උපක්රමයයි.
මෙහි වඩාත්ම භයානක උපක්රමය වූයේ පිරිමින් සහ විවාහය පිළිබඳව කාන්තාවන් තුළ කනස්සල්ල සහ බිය වැපිරීමයි. එම පණිවිඩය දළ වශයෙන් මෙලෙස විය: “පිරිමින් අපයෝජකයෝය! ඔවුන් විෂ සහිතයි (toxic)! ඔවුන් ඔබව රවටා තනිකර දමා පලා යනු ඇත. එබැවින් කිසිවිටෙකත් පිරිමියෙකු විශ්වාස නොකරන්න. ඔබේම මූල්ය ශක්තිය ගොඩනගාගෙන, නොවැළැක්විය හැකි දික්කසාදයකට සූදානම්ව සිටින්න.”
"සිනිකල් (සෑම දෙයක්ම සැකයෙන් දකින), සූරාකෑමේ නිරත වන සහ ශූන්යවාදී පුද්ගලයන් විසින් කාන්තා විමුක්ති ව්යාපාරය කොල්ලකෑමට තුඩු දුන් සිදුවීම් පිළිබඳව මෙම පොත ලොවට හෙළි කරයි. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ඇති වූ සමාජීය ව්යාධීන් එනම් ව්යාප්ත වූ දික්කසාද, ආදරයෙන් තොර ලිංගික සබඳතා, දරිද්රතාවය ස්ත්රීකරණය වීම (feminization of poverty), පැතිරුණු බිය සහ වේදනාව මෙන්ම, මා මෙයට එකතු කරන පරිදි, පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙපාර්ශවයේම පෞද්ගලික අනන්යතාවය පිළිබඳව ගැඹුරු වෙමින් පවතින ව්යාකූලත්වය මෙමගින් පෙන්වා දෙයි."
"ළඟා විය නොහැකි 'කොස්මෝ දැරිය' (Cosmo Girl) යනු හුදු නිර්මාණයක් පමණක් නොව එය හානිකර එකකි. එය සම්පූර්ණ මුසාවකි."
"කාන්තාවන්ව පිරිමින්ගෙන් සහ දරුවන්ගෙන් 'නිදහස්' කිරීමට උත්සාහ කරන බව පැවසූ නව මතවාදය කෙතරම් මතුපිටින් පෙනෙන (glib) එකක්ද යන්න තේරුම් ගැනීමට මෙම පොත අපට උපකාරී වේ. එමෙන්ම තමන්ගේ අරමුණු ඉටු කර ගැනීම සඳහා ඉතා නිර්භීත ලෙස ව්යාජ සංඛ්යාලේඛන නිර්මාණය කළ ආකාරයත්, කලින් ඒවා දේශනා කළ සූ විසින්ම දැන් එම මාවත නිර්දේශ නොකරන ආකාරයත් මෙයින් පෙනී යයි."
"එම සංඛ්යාලේඛන, ඒවා විශ්වාස කිරීමට සහ එම බැඳීම් තුළම රැඳී සිටීමට කැමති අය විසින් අදටත් දේවවාක්යයක් (Gospel truth) ලෙස උපුටා දක්වනු ලැබේ. දෙවනුව, විවාහය සහ මාතෘත්වය තුළ ඇති සියලු උස් පහත්වීම් මධ්යයේ වුවද, නිවැරදි මාවත එයම බව දැක ගැනීමට මෙම පොත උපකාරී වේ."
අද අප ජීවත් වන නවීන ලෝකයේ පසුබිම මෙයයි.
මෙම සංස්කෘතික මොළ සේදීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස කාන්තාවන් විවාහය වෙනුවට රැකියාව සහ ස්වාධීනත්වය හඹා ගියහ. උපත් පාලන ක්රම සහ ගබ්සාවන් හරහා දරුවන්ගෙන් තොර ජීවන රටාවකට හුරු වූහ. අවසාන වශයෙන් කාන්තාවන් ධනවාදී යන්ත්රය තුළ හුදු "උපයන්නන්" සහ "පාරිභෝගිකයන්" බවට පමණක් පත් විය.
මුස්ලිම් ප්රජාවට ඇති බලපෑම
බටහිර ලෝකය තුළ මෙම "බොරු මාලිගාව" දැන් ක්රමයෙන් කඩා වැටෙමින් තිබේ. ‘Subverted’ පොත කියවූ 75 හැවිරිදි කාන්තාවක පැවසුවේ, "මම දැන් සියවසකින් හතරෙන් තුනක් (අවුරුදු 75ක්) පමණ වයසැති තැනැත්තියක්. මම මේ බොරු සමඟ ජීවත් වුණා. මේ මුසාවන් නමැති 'කූල්-ඒඩ්' (Kool-Ade - අන්ධ ලෙස යමක් විශ්වාස කිරීම සඳහා යොදාගන්නා යෙදුමකි) මමත් පානය කළා. බ්රෝඩර් මේ බොරු හෙළිදරව් කරන ආකාරය ගැන මම කෘතඥ වෙනවා. මේ බොරු මාලිගාවම කඩා වැටිය යුතුයි. මේ මුසාවන් නිසා ඇමරිකානු පවුල් සංස්ථාව මුළුමනින්ම පාහේ විනාශ වී තිබෙනවා. යම් ශිෂ්ටාචාරයක් තමන්ගේ දරුවන් කුස තුළදීම මරා දමනවා නම් සහ මව පවුල් ඒකකයෙන් උදුරා දමනවා නම්, එම ශිෂ්ටාචාරය නිසැකවම ඇද වැටෙනවා." යනුවෙනි.
නමුත් කණගාටුවට කරුණ නම්, බටහිර ලෝකය ප්රතික්ෂේප කරමින් සිටින මෙම මාවතට අපේ මුස්ලිම් ප්රජාව නිරායාසයෙන්ම ඇතුළු වෙමින් සිටීමයි. බටහිර ලෝකය පිළිබඳ ඇති හීනමානය සහ ඔවුන් හා සමාන වීමට (assimilate) ඇති වහල් ආශාව නිසා අපේ දියණියන් ද නොදැනුවත්වම මෙම උගුලට හසුවෙමින් සිටිති.
නිගමනය
මෙම බටහිර සංස්කෘතික බලපෑම්වලට අමතරව, අපේම මුස්ලිම් රටවලින් අප රැගෙන එන ඇතැම් පීඩාකාරී සිතුවිලි (baggage) ද මෙයට එකතු වේ: එනම් කීර්තිමත් උපාධි සහ උසස් අධ්යාපනය කෙරෙහි ඇති අසීමිත ඇල්ම, පවුලේ තත්ත්වය (status) පිළිබඳ ඇති ආශාව, පෙරේතකම, සහ බටහිර ලෝකය පිළිබඳ ඇති ගැඹුරු හීනමානය මෙන්ම ඔවුන්ට ගැති වෙමින් ඔවුන් හා සමාන වීමට (assimilate) ඇති වහල් ආශාවයි.ඉන්පසු අපේ දියණියන් තරුණියන් ලෙස හැදී වැඩෙන විට, හදිසියේම සහ පැහැදිලි කළ නොහැකි ලෙස පෙනෙන අයුරින්, තමන් "මූල්යමය වශයෙන් ස්ථාවර" සහ "ස්වාධීන" විය යුතු බවට තීරණය කරති. ඒ සඳහා ඔවුන් දක්වන හේතු වන්නේ: "සිදුවන්නේ කුමක්දැයි අප දන්නේ නැත", "යම් හෙයකින් අවශ්ය වුවහොත්", "බොහෝ පිරිමින් අපයෝජකයන්ය", "විෂ සහිත පිරිමි ගතිලක්ෂණ (toxic masculinity) පවතී", "සමහරවිට දික්කසාදයක් සිදුවිය හැකිය" සහ "ස්වාමිපුරුෂයා මියගියහොත් හෝ වංචා කළහොත් කුමක් වේද?" වැනි කරුණුය.මෙම වේදනාව, සැකය සහ කනස්සල්ල පැරණි සමාජ පණිවිඩ සහ හිතාමතා කළ සැලසුම් සහගත මෙහෙයවීම් (deliberate engineering) දක්වා දිවයන්නකි.
බොහෝ මුස්ලිම් කාන්තාවන් අහඹු ලිංගික සබඳතා හෝ ගබ්සාව වැනි අන්තගාමී පියවරවලට නොගියද, ඔවුන් "හූනෙකුගේ බෙනයට" (Hole of a lizard) ඇතුළු වී ඇත්තේ වෙනත් ආකාරයකිනි. එනම්: විවාහය සැකයෙන් බැලීම, මාතෘත්වය හෑල්ලුවට ලක් කිරීම සහ ස්වාමිපුරුෂයා කෙරෙහි අවිශ්වාසය ඇති කර ගැනීම වැනි දේ හරහාය. "යම් හෙයකින් දික්කසාද වුවහොත් හෝ ස්වාමිපුරුෂයා වංචා කළහොත් කුමක් වේද?" යන බිය පදනම් කරගෙන ඔවුන් තම ජීවිත සැලසුම් කරති.
අපගේ නවීන අභිලාෂයන් බොහොමයක් පදනම් වී ඇත්තේ පවුල් සංස්ථාව බිඳ දැමීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද සැලසුම් සහගත මුසාවන් මතය. බටහිර ලෝකය අත්දකිමින් සිටින සමාජීය ව්යාධීන්ගෙන් බේරීමට නම්, අප නැවතත් අපගේ මූලයන් කරා යා යුතුය. අවසාන වශයෙන්, ඉස්ලාමය යනු සත්යයයි; එය අපට පෙන්වා දෙන්නේ මිරිඟුවක් නොව, සැබෑ ජීවිතයේ ස්ථාවරත්වයයි.
